Ποια είναι η διαφορά μεταξύ βιολογικού και βιοδυναμικού κρασιού;

• 

• 

• 

Το βιολογικό κρασί παράγεται σύμφωνα με συγκεκριμένους κανόνες που περιορίζουν τα μέσα παραγωγής στον αμπελώνα. Το βιοδυναμικό στηρίζεται στους ίδιους κανόνες και προσθέτει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης, το οποίο αντιμετωπίζει τον αμπελώνα ως ζωντανό οικοσύστημα, με έμφαση στη βιοποικιλότητα, στην ανακύκλωση της οργανικής ύλης και στη χρήση ειδικών παρασκευασμάτων.

Και οι δύο προσεγγίσεις αφορούν τον τρόπο παραγωγής. Καμία από τις δύο δεν εγγυάται από μόνη της διαφορετική γεύση ή ανώτερη ποιότητα.

Τι σημαίνει βιολογική καλλιέργεια του αμπελώνα

Η βιολογική αμπελουργία βασίζεται σε συγκεκριμένους κανόνες που διέπουν τη διαχείριση του αμπελώνα, τη θρέψη των φυτών και την προστασία τους από ασθένειες και εχθρούς. Αποφεύγει τη χρήση απαγορευμένων συνθετικών φυτοπροστατευτικών ουσιών και επιτρέπει συγκεκριμένα προϊόντα και πρακτικές, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη βιολογική γεωργία.

Στο πλαίσιο αυτό ο αμπελουργός επιλέγει τα κατάλληλα μέσα φυτοπροστασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της αμπέλου, τις κλιματικές συνθήκες και τις πιέσεις που δέχεται ο αμπελώνας από ασθένειες και έντομα. Παράλληλα, πρακτικές όπως η χρήση οργανικής ύλης, η χλωρή λίπανση και η διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους συμβάλλουν στη μακροχρόνια υγεία του αμπελώνα.

Στόχος είναι η παραγωγή σταφυλιών και κρασιού με περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον και έμφαση στη βιώσιμη αξιοποίηση των φυσικών πόρων.

Τι προσθέτει η βιοδυναμική καλλιέργεια

Η βιοδυναμική στηρίζεται στις αρχές της βιολογικής γεωργίας αλλά επεκτείνεται σε μια ευρύτερη αντίληψη για τη λειτουργία του αμπελώνα. Τον αντιμετωπίζει ως ένα ενιαίο, ζωντανό οικοσύστημα, στο οποίο το έδαφος, τα φυτά, οι μικροοργανισμοί, τα ζώα και οι κλιματικές συνθήκες αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Κεντρική θέση κατέχουν η ενίσχυση της βιοποικιλότητας, η διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους, η ανακύκλωση της οργανικής ύλης και η εφαρμογή ειδικών παρασκευασμάτων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα παρασκευάσματα 500 και 501, καθώς και το παρασκεύασμα Maria Thun.

Τι είναι τα παρασκευάσματα 500 και 501

Το παρασκεύασμα 500 παρασκευάζεται από κοπριά αγελάδας που ωριμάζει μέσα σε κέρατο αγελάδας, συνήθως κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Μετά την ωρίμανσή του αραιώνεται σε νερό και εφαρμόζεται στο έδαφος. Σύμφωνα με τη βιοδυναμική προσέγγιση, η χρήση του αποσκοπεί στην υποστήριξη της ζωτικότητας του εδάφους και της βιολογικής του δραστηριότητας, με έμφαση στους μικροοργανισμούς και στην αποσύνθεση της οργανικής ύλης.

Το παρασκεύασμα 501 παρασκευάζεται από λεπτοαλεσμένους κρυστάλλους χαλαζία, οι οποίοι ωριμάζουν επίσης μέσα σε κέρατο αγελάδας. Στη συνέχεια αραιώνεται σε νερό και ψεκάζεται στο φύλλωμα. Στη βιοδυναμική φιλοσοφία συνδέεται με τη σχέση του φυτού με το φως και με την υποστήριξη της φωτοσυνθετικής του λειτουργίας.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν μέρος της βιοδυναμικής πρακτικής και δεν πρέπει να συγχέονται με αποτελέσματα που έχουν τεκμηριωθεί στον ίδιο βαθμό από την επιστημονική έρευνα.

Το παρασκεύασμα Maria Thun χρησιμοποιείται κυρίως στο πλαίσιο της φροντίδας του εδάφους και της υποστήριξης της βιολογικής του δραστηριότητας. Η χρήση του εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύστημα πρακτικών που αποσκοπούν στη διατήρηση της ισορροπίας του αγροοικοσυστήματος.

Τι ρόλο παίζουν τα βότανα στη βιοδυναμική αμπελουργία

Τα φυτά και τα βότανα έχουν ιδιαίτερη θέση στη βιοδυναμική καλλιέργεια. Η αχιλλέα, το χαμομήλι, η τσουκνίδα και η πολυκόμπη συγκαταλέγονται στα φυτά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ειδικών σκευασμάτων.

Κάθε φυτό συνδέεται με συγκεκριμένες παραδοσιακές χρήσεις μέσα στη μέθοδο. Τα παρασκευάσματα από βότανα εντάσσονται στη συνολική διαχείριση του αμπελώνα, με έμφαση στη θρέψη των φυτών, στην οργανική ύλη και στη λειτουργία του εδάφους.

Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τη σημασία των φυσικών διεργασιών και της αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων του αγροοικοσυστήματος. Η αποτελεσματικότητα κάθε παρασκευάσματος εξαρτάται πάντως από τη σύνθεσή του, τον τρόπο εφαρμογής και τις συνθήκες στις οποίες χρησιμοποιείται.

Γιατί το φυσικό δεν σημαίνει πάντα ακίνδυνο

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα τόσο στη βιολογική όσο και στη βιοδυναμική αμπελουργία είναι η προστασία της βιοποικιλότητας. Η επιλογή ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος δεν αφορά μόνο την αποτελεσματικότητά του απέναντι σε έναν εχθρό ή μια ασθένεια, αλλά και τις πιθανές επιδράσεις του στους υπόλοιπους οργανισμούς του αμπελώνα.

Η φυσική προέλευση ενός προϊόντος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ακίνδυνο για το περιβάλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι φυσικές πυρεθρίνες, ουσίες που προέρχονται από συγκεκριμένα είδη χρυσάνθεμου και διαθέτουν εντομοκτόνο δράση. Ανάλογα με το σκεύασμα και τις συνθήκες εφαρμογής, μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο επιβλαβή έντομα αλλά και οργανισμούς που συμβάλλουν στην οικολογική ισορροπία.

Για τον λόγο αυτό, η προστασία των ωφέλιμων εντόμων, των μικροοργανισμών και της φυσικής βλάστησης αποτελεί σημαντική παράμετρο στη διαχείριση ενός αμπελώνα. Η αξιολόγηση των προϊόντων πρέπει να βασίζεται τόσο στις επιτρεπόμενες χρήσεις τους όσο και στις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους.

Ποιες πιστοποιήσεις υπάρχουν και τι εγγυώνται

Η βιολογική παραγωγή πιστοποιείται με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ελέγχεται από εγκεκριμένους φορείς. Η ένδειξη αφορά τον τρόπο καλλιέργειας και οινοποίησης και ελέγχεται κάθε χρόνο.

Η βιοδυναμική δεν καλύπτεται από αντίστοιχη ευρωπαϊκή νομοθεσία. Πιστοποιείται από ιδιωτικά πρότυπα, με γνωστότερα το Demeter, που εφαρμόζεται διεθνώς σε όλο το φάσμα της γεωργίας, και το Biodyvin, που απευθύνεται ειδικά σε οινοποιούς.

Η διάκριση αυτή έχει πρακτική σημασία. Ένα κρασί μπορεί να παράγεται με βιοδυναμικές πρακτικές χωρίς να φέρει πιστοποίηση. Η πιστοποίηση είναι αυτή που κάνει τον ισχυρισμό ελέγξιμο από τρίτον.

Τι εφαρμόζουμε στο Κτήμα Ζαφειράκη

Στους αμπελώνες μας στον Τύρναβο εφαρμόζουμε βιολογική και βιοδυναμική καλλιέργεια. Το κτήμα συμμετέχει στο δίκτυο Biodyvin, το διεθνές σωματείο οινοποιών βιοδυναμικής καλλιέργειας και παρουσιάζει τα κρασιά του στη διήμερη δοκιμή που διοργανώνει το Biodyvin στο Παρίσι.

Η βιοδυναμική δεν είναι για εμάς ετικέτα στη φιάλη. Είναι ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε το έδαφος, τη βλάστηση ανάμεσα στις σειρές και την ισορροπία του αμπελώνα σε βάθος χρόνου.

Τελικά, τι διαφέρει στο ποτήρι

Η βασική διαφορά μεταξύ βιολογικού και βιοδυναμικού κρασιού βρίσκεται στη φιλοσοφία και στις πρακτικές που εφαρμόζονται στον αμπελώνα, όχι σε κάποιο εγγυημένο γευστικό αποτέλεσμα.

Η βιολογική αμπελουργία ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, λιπασμάτων και άλλων μέσων παραγωγής. Η βιοδυναμική τους εντάσσει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαχείρισης, με έμφαση στη βιοποικιλότητα, στην ανακύκλωση της οργανικής ύλης, στη μακροχρόνια γονιμότητα του εδάφους και στη χρήση ειδικών παρασκευασμάτων.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η βιολογική ή η βιοδυναμική καλλιέργεια αφορά πρωτίστως τον τρόπο παραγωγής. Δεν εγγυάται από μόνη της ότι δύο κρασιά θα έχουν διαφορετική γεύση ή ότι το ένα θα είναι ποιοτικά ανώτερο. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από την ποικιλία, το κλίμα, το έδαφος, τη χρονιά και τις πρακτικές οινοποίησης.

Σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η υπεύθυνη διαχείριση του αμπελώνα και η παραγωγή κρασιού με σεβασμό στο περιβάλλον.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά βιολογικού και βιοδυναμικού κρασιού;

Το βιολογικό κρασί παράγεται σύμφωνα με κανόνες που περιορίζουν τα μέσα παραγωγής στον αμπελώνα και ελέγχονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το βιοδυναμικό στηρίζεται στους ίδιους κανόνες και προσθέτει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης του αμπελώνα ως ζωντανού οικοσυστήματος, με ειδικά παρασκευάσματα και έμφαση στη βιοποικιλότητα.

Τι είναι τα βιοδυναμικά παρασκευάσματα 500 και 501;

Το 500 παρασκευάζεται από κοπριά αγελάδας που ωριμάζει σε κέρατο αγελάδας και εφαρμόζεται αραιωμένο στο έδαφος. Το 501 παρασκευάζεται από κρυστάλλους χαλαζία και ψεκάζεται στο φύλλωμα. Και τα δύο εντάσσονται στη βιοδυναμική πρακτική και οι ισχυρισμοί για τη δράση τους δεν ταυτίζονται με επιστημονικά τεκμηριωμένα αποτελέσματα.

Έχει διαφορετική γεύση το βιοδυναμικό κρασί;

Όχι απαραίτητα. Η βιοδυναμική αφορά τον τρόπο καλλιέργειας και δεν εγγυάται από μόνη της διαφορετικό γευστικό προφίλ. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από την ποικιλία, το έδαφος, το κλίμα, τη χρονιά και τις πρακτικές οινοποίησης.

Ποιες πιστοποιήσεις υπάρχουν για το βιοδυναμικό κρασί;

Η βιοδυναμική δεν καλύπτεται από ευρωπαϊκή νομοθεσία και πιστοποιείται από ιδιωτικά πρότυπα. Τα γνωστότερα είναι το Demeter, που εφαρμόζεται σε όλο το φάσμα της γεωργίας και το Biodyvin, που απευθύνεται ειδικά σε οινοποιούς.

Είναι τα φυσικά σκευάσματα πάντα ακίνδυνα για το περιβάλλον;

Όχι. Η φυσική προέλευση δεν συνεπάγεται απουσία επιπτώσεων. Οι φυσικές πυρεθρίνες, για παράδειγμα, έχουν εντομοκτόνο δράση και ανάλογα με το σκεύασμα και τις συνθήκες εφαρμογής μπορούν να επηρεάσουν και ωφέλιμους οργανισμούς του αμπελώνα.